De Perfect Passende Fiets

De Perfect Passende Fiets 

Fietsen is een fantastische bewegingsvorm.
Met fietsen kom je ver. Héél ver.
Maar fietsen is pas echt fantastisch, als je fiets perfect past.
Voor een perfect passende fiets tellen drie zaken:

1. Fietstype
2. Fietsmaat
3. Persoonlijke fietsafstelling

1. Fietstype 

Bij een fiets en zeker een vakantiefiets zijn de framevorm, de wiel- en bandenmaat, het zadel, de stuurvorm, het aantal versnellingen en de bagagedragers belangrijk.
Wielen van 26 inch hebben als voordeel dat overal ter wereld 26 inch banden verkrijgbaar zijn.

2. Fietsmaat 

De fietsmaat hangt van drie zaken af:
1. Framegrootte en framevorm
2. Stand en vorm van zadel
3. Stand en vorm van stuur

Voor de maatvoering van de fiets bestaan allerlei, vaak verouderde, vuistregels. De betere fietsenzaken benutten een pasfiets en computergestuurde meetsystemen. Desondanks fietst een niet gering aantal mensen op matig passende en/of slecht afgestelde fietsen. Voor een vakantiefiets is een framevorm met een scheef aflopende bovenbuis erg handig. Handig bij het op- en afstappen èn handig bij stilstand met de fiets tussen de benen.
Twee maten zijn belangrijk voor de maatvoering. De belangrijkste maat is de zithoogte en vervolgens de zadelstuurafstand. Uitgaande van de mens noem ik de zadelstuurafstand het reikbereik. Begin met het vinden met de zithoogte en bepaal vervolgens het reikbereik. Dat gaat het best op een pasfiets bij een goede fietsenzaak.

Eerst zithoogte
Dan reikbereik

Zithoogte

De zithoogte wordt voornamelijk bepaald door de framehoogte èn de zadelhoogte.
De zithoogte is goed als je met de voorvoet op de trapper je knie net niet hoeft te strekken.
Zit je te hoog, dan schuif je van links naar rechts over het zadel. Dit leidt tot zadelpijn.
Zit je te laag, dan trap je minder efficiënt omdat de knie onvoldoende gestrekt wordt. Dit kan tot knieklachten leiden

Reikbereik

De ouderwetse vuistregel dat met de elleboog tegen de zadelpunt je vuist net het stuur moet raken, is een veel te grove benadering. Uit onderzoek is gebleken dat het reikbereik zéér persoonlijk is. Een comfortabel reikbereik is niet alleen afhankelijk van de romp- en armlengte, maar ook van de beweeglijkheid van de wervelkolom. Die bewegelijkheid neemt af met toenemend leeftijd. Vooral in de nek is dat merkbaar. Reden waarom ouderen graag wat rechterop fietsen.
Staat het stuur te ver of te laag dan kan dat klachten geven in nek, rug, schouders of handen. Ook de stuurvorm vergt aandacht. Hoe meer variatie in plekken waar het stuur is vast te houden, des te comfortabeler fietst het.
Overigens kan een stuur, dat te ver weg of te laag staat, ook nog zitklachten veroorzaken. Dit doordat de zadelpunt te hard in het kruis drukt. Bij vrouwen raken de genitalia geïrriteerd en bij mannen wordt de penis gevoelloos.

3. Persoonlijke Fietsafstelling

Om tot een perfect passende fiets te komen is het van belang dat de stand van zadel en stuur verstelbaar zijn. Liefst staploos. Heeft een fiets die voorzieningen niet, kies dan een andere zadelpen of stuurpen.
Al jaren bestaan er verstelbare zadel- en stuurpennen. Er zijn er zelfs die zonder gereedschap verstelbaar zijn. Dat begon met de Switch-stuurpen van Gazelle. Later volgde een verstelbare zadelpen. Met dit soort systemen is je fietshouding in letterlijk een handomdraai aan te passen. Vooral handig bij lange tochten of felle tegenwind.

Voorkom zadelpijn

Zadelpijn is de meest voorkomende klacht bij fietsers. Vrouwen hebben er het meest last van. De zadelkeuze is een heikel probleem. Gel is populair. Gel zou alle zitklachten in één klap oplossen. Een misvatting. Met te veel gel riskeer je broeierigheid en irritatie bij lange tochten.

Zadelkeuze

Net als bij schoenen is het van enorm belang dat het zadel past. Het zadel past als het precies de zitbotjes ondersteunt. Zitbotjes heten niet voor niets zitbotjes. De afstand ervan verschilt van persoon tot persoon. Meestal is de afstand tussen de zitbotjes bij vrouwen groter dan bij mannen. Maar er is een grote overlap. Zo kan het gebeuren dat een vrouw een smaller zadel nodig heeft dan haar mannelijke partner. Besef dat het zadel dat toevallig op een bepaalde fiets gemonteerd staat, jou niet per se hoeft te passen.
De passing van een zadel is heel eenvoudig vast te stellen met de z.g. “krukjestest” Leg een zadel op een krukje en ga erop zitten in je fietsvoorkeurshouding. Snel voel je welk zadel NIET past en welk zadel veel lekkerder zit. Dat wil niet zeggen dat dat dan ook lekkerder fietst. Daarvoor is een proefrit nodig. Bespreek met de fietsenmaker de voorwaarden waaronder je een zadel mag uitproberen. Weet dat een hard zadeldek de zitbotjes beter ondersteunt dan een zacht zadel. Zachte zadels zitten op korte ritjes wel lekker, maar veroorzaken vaak na enige uren irritante broeierigheid. Een hard zadel mag aanvankelijk minder comfortabel zitten, maar eenmaal gewend wil je niet anders.

Hoe voorkom je zitklachten?

Naast een passend zadel dien je te wennen aan een zadel. “Zitvlees weken” heet dat: de huid rondom de zitbotjes laten wennen aan druk- en schuifbelasting. Die gewenning bereik je het best met vaak korte ritjes. Ritjes waarvan je de afstand geleidelijk laat toenemen.
De huid vooraf insmeren met een dun laagje zinkzalf, maakt de huid gladder en steviger. Dat mag ook met gezichtscrème en zonnebrandcrème o.i.d.
Kleding en onderkleding zijn eveneens belangrijk. Neem geen te dunne stof of broeken waarvan de naden voelbaar zijn. Gebruik desnoods speciaal fietsondergoed.
Tot slot is het belangrijk je aan te wennen regelmatig “uit het zadel” te komen, zeker bij hobbels in het wegdek. Dat vermindert de stoot- en drukbelasting op de bloedvaatjes en zenuwtakjes. Vaak verzitten is een zeer belangrijk wapen tegen zadelpijn.

Afsluitend

Voor comfortabel fietsen is een perfect passende fiets nodig. Durf te experimenteren met de afstelling van de fiets. Begin niet met alles te gelijk. Doe het stap voor stap. Ontdek hoe groot de invloed is van een paar millimeter of graden verschil in afstelling. Begin bij het zadel, en daarna het stuur. Neem zeker in het begin gereedschap mee om zo nodig onderweg een andere afstelling te proberen. Ook variatie in de fietshouding draagt bij tot fietscomfort.
De verhuurfietsen van Eigen-Wijze-Reizen zijn afstelbaar naar uw persoonlijke wensen. Het zadel hoger of lager stellen gaat met een met de hand bedienbare snelsluiter.
Voor de verdere afstelling van zadel en stuur zijn inbussleuteltjes van 4, 5 en 6 mm nodig.

Kortom, fietsen is fantastisch. Vooral op een perfect passende fiets. Als de omstandigheden ook nog willen meewerken, is het helemaal genieten. Genieten van de schoonheid om je heen. De wereld ontdekken op je eigen wijze. Genieten van je ontdekkingsreis die fietsvakantie heet.
Met een knipoog naar de Franse filosoof Descartes wil ik mijn columnserie beëindigen:
“Ik fiets, dus ik besta!”

Kor van Hulten, arts
Meer getailleerde informaties is te vinden in mijn boekje “Fiets-Sport-Medisch.”
Voor bestelling zie www.fietsdokter.info